Muzeum Regionalne

Historia Muzeum

Historia Muzeum

Śladów życia naszego nie powinniśmy nigdy zacierać, lecz je troskliwie zostawiać dla tych, którzy po nas przyjdą… – tak pisał w „Gazecie Radomskowskiej” w 1931 r. Władysław Kołodziejski, w artykule „O potrzebie powstania muzeum w naszym powiecie”. W 1935 r. jeden z redaktorów „Niwy Czerwonokrzyskiej” – Józef Jaworski, też zachęcał młodzież do zbierania pamiątek po przodkach dla przyszłego muzeum. Dopiero jednak Stanisław Sankowski, jego pasja zbieractwa, konsekwencja i upór w kołataniu do władz doprowadziły w 1970 r. do powołania Muzeum Regionalnego w Radomsku.

Pierwszym dyrektorem placówki była pani mgr Janina Kucharska-Pawłowska, która piastowała to stanowisko od początku istnienia muzeum do 1978 r.; zastąpiła ją pani mgr Bożena Błaszczyk. Od 2001 r. funkcję dyrektora pełni Krzysztof Zygma.

Chroniąc przedmioty przed zapomnieniem, spełniamy częściowo marzenia człowieka o przetrwaniu, o nieśmiertelności. Tę misję od 40 lat urzeczywistnia Muzeum w Radomsku, gromadząc i przechowując dla przyszłych pokoleń wytwory kultury duchowej, materialnej
i techniki. Muzeum prowadzi również szeroką akcję popularyzacyjną poprzez wystawy, wydawnictwa, lekcje muzealne, odczyty, konkursy, aukcje. Strawy duchowej dostarczają społeczeństwu koncerty muzyczne, wieczory poetyckie, spotkania autorskie.

 Działająca od 2003 r. galeria muzeum prezentuje sztukę współczesną i promuje miejscowych artystów. W XIX-wiecznym budynku aresztu, w którym niegdyś przetrzymywano drobnych przestępców, a w czasie wojny władze okupacyjne więziły podejrzanych o działalność partyzancką, prezentowana jest stała wystawa historyczna „W okupowanym Radomsku”. W ramach szerzenia wiedzy o regionie, wraz z Towarzystwem Przyjaciół Muzeum, organizowane są wycieczki do najciekawszych zakątków powiatu.

Archiwum historyczne to ponad 5000 dokumentów, listów, planów, druków ulotnych i fotografii związanych z miastem i mieszkańcami. Służą one obecnie i służyć będą zapewne w przyszłości historykom w odtwarzaniu, krok po kroku, dziejów regionu.

Muzeum to również zbiory biblioteczne, wykorzystywane przez pracowników jako materiał źródłowy i porównawczy podczas prac badawczych, ale też, a może przede wszystkim, przez młodzież szkolną, studentów, nauczycieli, dziennikarzy. To ponad 5000 woluminów z dziedzin odpowiadających działom muzeum: historia, archeologia, etnografia, sztuka. Księgozbiór uzupełniają fachowe czasopisma.

Dorobek 40 lat działania muzeum, to około 20 tys. zgromadzonych muzealiów. Najciekawsze z nich eksponowane są na wystawach stałych: „Pradzieje ziemi radomszczańskiej”, „Zbiory sztuki w radomszczańskim muzeum”, „Życie wsi radomszczańskiej na przełomie XIX i XX w.”, „Z dziejów miasta Radomska” oraz „W okupowanym Radomsku”; to ponad 100 wydawnictw (katalogi, foldery, plakaty, kalendarze, pocztówki); to ponad 400 wystaw czasowych i duża ilość artykułów prasowych. To wszystko działo się za sprawą małej grupki muzealników, sercem oddanych tej pracy, a jednocześnie otwartych na współpracę z mieszkańcami Radomska, szkołami, organizacjami społecznymi, galeriami i muzeami w całej Polsce.

Muzeum mieści się w ratuszu zbudowanym w latach 1858–1859 wg projektu budowniczego Orłowskiego, rozbudowanym w latach 1923–1924 na podstawie planów sporządzonych przez miejscowego architekta Włodzimierza Muchę. Ratusz, po gruntownym remoncie przeprowadzonym w 2002 r., stanowi obecnie wyróżniający się urodą punkt miasta. Na mocy uchwały Nr XXX/235/08 Rady Miejskiej w Radomsku z dnia 23 października 2008 r., Muzeum Regionalnemu nadano imię Stanisława Sankowskiego.

Galeria Muzeum

Część budynku, w której obecnie mieści się galeria muzeum, ma swoją ciekawą historię. W XIXw. stał tu parterowy pawilon przeznaczony na narzędzia ogniowe. Od strony ulicy budynek ten otwarty był pięcioma wysokimi, półkolistymi arkadami, w których zamontowano dwuskrzydłowe, drewniane bramy z półkolistymi, ozdobnie wypełnionymi nadświetlami. W latach 20. XX w., w ramach rozbudowy siedziby władz miejskich, pawilon włączono w budynek ratusza i nadbudowano nad nim piętro. Zachowano jednak bramy wjazdowe i przeznaczenie pomieszczeń. W okresie międzywojennym miała tu swoje wozownie Ochotnicza Straż Pożarna. Starsi radomszczanie pamiętają wozy strażackie wyjeżdżające stąd do pożaru. Dopiero na początku lat 70. XX w., po przeniesieniu strażaków i władz miasta do nowych budynków, gdy część ratusza przeznaczono na Muzeum Regionalne, zamontowano w miejscu bram okna. W nowo wyremontowanej wówczas części budynku urządzono sale ekspozycyjne muzeum. Po wyremontowaniu piętra i przeniesieniu tam sal wystawowych, pomieszczenie to oddano Miejskiej Bibliotece Publicznej. Przez ponad dziesięć lat była tu czytelnia i dział dla dzieci.
Po generalnym remoncie przeprowadzonym w 2002 r., od stycznia 2003 r. rozpoczęła tu swoją działalność Galeria Muzeum Regionalnego w Radomsku.

W sali prezentowana jest sztuka współczesna. Mieszkańcy miasta mogą tu oglądać przede wszystkim malarstwo, grafikę i fotografię współczesną. Ogromne okna sprawiają, że wystawy są częściowo widoczne z ulicy; zachęca to przechodniów do zwiedzenia ekspozycji.

Galeria muzeum chętnie prezentuje dorobek radomszczan nie tylko w dziedzinie sztuk plastycznych. Jest miejscem obchodów jubileuszowych lokalnych stowarzyszeń, uroczystych posiedzeń Rady Miejskiej, promocji książek napisanych przez radomszczan i o Radomsku, tu popisują się radomszczańscy muzycy, śpiewacy, piosenkarze i poeci. W galerii koncentruje się działalność oświatowa muzeum. Radomszczanie przychodzą tu na koncerty, spektakle, odczyty w wykonaniu zapraszanych przez muzeum gości. Przychodzą tu też na zebrania i spotkania radomszczańskich stowarzyszeń. Dzieci spotykają się zaś w galerii w czasie ferii zimowych i wakacji na organizowanych dla nich zajęciach, a w czasie roku szkolnego odbywają się lekcje muzealne.